Vragen over chronische Q-koorts

Wat is het verschil tussen chronische en ‘normale’ Q-koorts? Uit bloed blijkt dat je Q-koorts hebt gehad. Wat betekent dit?
Antwoord huisarts: Slechts een klein aantal mensen krijgt chronische Q-koorts. Ze kunnen aan je bloed zien of je daadwerkelijk chronische Q-koorts hebt. De bacterie verstopt zich en wordt later weer wakker zodra je een verzwakte conditie hebt. In dat geval wordt je voor een lange tijd behandeld met antibiotica.
Als medici zeggen dat je bloed schoon is, dan moet je dat vertrouwen. Dan heb je dus geen chronische Q-koorts. Echter kun je dan nog langdurige klachten houden. Je hebt de bacterie wel gehad, maar je hebt de aanval doorstaan. Je hebt echter een lange tijd nodig om op te knappen. Je kunt lang klachten zoals vermoeidheid, zweten, spierpijnen en slecht slapen ervaren. Maar de bacterie is dan niet meer in het bloed actief. In dat geval heeft het geen zin meer om antibiotica te slikken. De bacterie sluimert verder in lichaam. Als bacterie weer wakker wordt, dan heeft antibiotica weer zin. Maar dat is vooral het geval met een verzwakte weerstand.

De bacterie heeft twee vormen: a) een grote vorm die het lichaam binnenknalt en b) een kleine vorm die niets doet. De wetenschap weet niet of de kleine vorm in het lichaam blijft en zo ja waar en of je daar later nog last van kunt krijgen. Artsen zitten ook met het dilemma: waarom wordt 60% niet ziek, wordt 20% een beetje ziek en wordt 20% ernstig ziek?

Is de kans op het hebben van chronische Q-koorts groter indien de behandeling met antibiotica veel te laat is gestart?
Antwoord longarts: Dat weten we niet. Je kunt nooit garanties geven. Wel is bekend dat mensen die ernstig ziek zijn geweest een grotere kans hebben op chronische Q-koorts.  Maar het is niet zo dat antibiotica beschermt op chronische Q-koorts.

Via de mail is nog een tweede antwoord op deze vraag binnengekomen.
Een studie in Frankrijk heeft  aannemelijk gemaakt dat met name bij patiënten die een verhoogd risico op chronisch Q koorts hebben (mensen met hartklepgebreken) het behandelen met antibiotica de kans op chronisch Q koorts zou halveren. Dat is ook de gedachte achter het langer “profylactisch” behandelen van mensen die naast Q koorts ook al een klepgebrek hebben. Het lijkt dus zo te zijn dat antibiotica wel degelijk beschermen tegen chronisch Q koorts, maar ze kunnen het inderdaad niet altijd voorkomen.
Corine Delsing, Internist-infectioloog

Hoe kun je aan je bloed zien of Q-koorts chronisch is?
Antwoord huisarts: Als je Q-koorts krijgt is de bacterie de eerste 14 dagen in het bloed aanwezig. Die aanwezigheid van de bacterie is te testen. In deze fase heb je acute Q-koorts. Na 14 dagen is de bacterie weg uit het bloed. Bij het gros van de patiënten blijft de bacterie ook weg. Je ziet dan aan de bloedwaarden wel dat je afweerstoffen hebt aangemaakt. In het begin ligt het aantal afweerstoffen wat hoger, dan weer lager en uiteindelijk is het weg uit het bloed. Bij chronische Q-koorts – meestal tussen 6 en 12 maanden – komt de bacterie weer omhoog. Aan de bloedwaarden zie je dat de afweerstoffen weer gaan stijgen. Als Q-koorts echt chronisch is, dan vind je de levende de bacterie echt terug.

Antwoord internist: Het is geen ramp als uit het bloedonderzoek blijkt dat de antistoffen hoog blijven, zolang er  in bloed geen (stukjes) bacterie worden gevonden. Dan kan je echter niet worden behandeld met antibiotica; dan wachten we rustig af tot de patiënt zich herstelt. We zijn dan niet bang dat deze patiënten ernstige gezondheidsklachten gaan krijgen. Er zijn dus geen reden om dan bang te zijn om in problemen te raken.

Er werd gezegd dat bij 83% van de veehouders Q-koorts is geconstateerd. Zitten er bij deze 83% ook chronische gevallen?
Antwoord huisarts: Chronische gevallen zijn vaak mensen met hartproblematiek. En hartpatiënten zijn vaak niet werkzaam in de veehouderij.

Antwoord patiëntenorganisatie: Aanvullend hierop: in het bestuur van de patiëntenorganisatie zit één persoon met chronische Q-koorts. Chronische Q-koorts blijkt nog steeds ontdekt te worden, ook jaren na de besmetting. Chronische Q-koorts wordt daarom niet altijd snel ontdekt, vooral ook omdat de patiënt destijds zonder de gebruikelijke symptomen Q-koorts heeft doorgemaakt. dat wordt ook wel de asyptomatische variant genoemd. Op dit moment (november 2016) zijn 478 mensen bekend met chronische Q-koorts.