Algemene vragen

Kinderen met Q-koorts worden op een andere manier behandeld. Waarom is dat?
Antwoord huisarts:

Q-koorts komt met name voor bij volwassenen en gelukkig niet zo vaak bij kinderen. Maar kinderen kunnen het wel krijgen. De meeste kinderen ervaren echter weinig last van de infectie. Vaak blijkt pas bij aanhoudende, sluimerende klachten dat het om Q-koorts gaat. Q-koorts kun je alleen in de acute fase behandelen. Als een kind dus langer dan twee weken na de besmetting pas een behandeling krijgt, heeft het feitelijk geen zin meer. Tenslotte is er veel verwarring over de bloedtesten voor Q-koorts. Uit die testen blijkt dat je Q-koorts hebt gehad. Dat betekent dan dus dat je ook de antistoffen in je lichaam hebt.

Kunnen overgangsklachten terugkomen na een Q-koortsbesmetting?
Antwoord gynaecoloog:
Hier moeten we twee dingen scheiden.
Enerzijds: Kan de overgang terugkomen? Nee, dat kan niet
Anderzijds: Kun je last hebben van overgangsklachten door Q-koorts? Nee. De klachten van Q-koorts zijn soms soortgelijk of identiek aan overgangsklachten maar hebben een andere oorzaak.

Stel: een boer is bij het lammeren aanwezig geweest en gaat vervolgens met de kleding die hij op dat moment droeg de straat op. Is dat risicovol?
Antwoord arts infectieziektebestrijding GGD:

Ja, dat is risicovol indien het geboortemateriaal van een besmet dier in aanraking is gekomen met die kleding. In dat geval is de kleding besmet. Diegene die vervolgens daadwerkelijk met die kleding in aanraking komt kan dus besmet raken. Op afstand kan de besmetting echter niet worden doorgegeven. Wat we zien is, dat bijna alle patiënten door bacteriën, die in de lucht zitten en door de wind met het stof werden verwaaid, besmet zijn geraakt.

Antwoord bedrijfsarts:
Aanvullend hierop vind ik dat een boer niet met besmette kleding de straat op mag gaan. Daar mag hij op worden aangesproken.

Kun je Q-koorts twee keer krijgen?
Antwoord longarts:

In principe kun je maar één keer Q-koorts krijgen. Alleen als je een beenmergtransplantatie hebt gehad, waardoor je immuunsysteem dermate is aangetast, zou je opnieuw Q-koorts kunnen oplopen.

Ik heb zelf veel symptomen en diverse antibioticakuren gehad. Pas later zeiden artsen dat het misschien handig was te laten testen op Q-koorts. Is dat dan nog wel zinvol? Is Q-koorts altijd nog terug te vinden in het bloed?
Antwoord longarts:

Antistoffen zijn nog lang terug te vinden in het bloed. Dus als bij bloedonderzoek geen antistoffen naar voren komen, dan komen de klachten ergens anders vandaan. Als je net een infectie hebt vindt men in de eerste twee weken nog geen antistoffen.

Er worden steeds vaker op een intensieve wijze dieren gehouden. Verder wordt er bij die dieren veel gebruik gemaakt van antibiotica. Zou er niet een strenger beleid ten aanzien van het gebruik van antibiotica bij dieren gevoerd moeten worden?
Antwoord arts-microbioloog:

Niet doelmatig antibioticagebruik is zinloos. Zowel bij dieren als bij mensen proberen specialisten doelmatig met antibiotica om te gaan.

Wat zijn de gevolgen als de bacterie sluimert?
Antwoord huisarts:

De bacterie kan na de aanvankelijke infectie tot na vijf jaar nog actief worden. Dat de bacterie sluimert kan ernstige gevolgen hebben voor hart en bloedvaten. Daarom is het belangrijk het bloedonderzoek te blijven herhalen.

Antwoord cardioloog:
Mensen die tot de risicogroepen horen, zoals hartpatiënten, worden nauw gevolgd door de huisarts en cardioloog. Blijkt uit onderzoek dat de bacterie weer actief is dan moeten er onmiddellijk antibiotica gegeven worden.

Hoe lang moet men zich blijven laten onderzoeken?
Antwoord arts-microbioloog:

We denken dat het goed is om iemand die acute Q-koorts heeft gehad na negen maanden opnieuw te testen. Is het bloed dan schoon, dan kun je stellen dat men er vanaf is. Mensen met een verhoogd risico zouden we nauwkeuriger kunnen testen, bijvoorbeeld een paar keer per jaar tot een jaar na de besmetting. Voor mensen die gezond zijn zou een eenmalig onderzoek na 9 maanden voldoende moeten zijn. Het onderzoek hoeft dus niet continu herhaald te blijven worden.

Ik heb in juni vorig jaar Q-koorts gekregen. Daar ben ik vrijwel geheel van hersteld. Maar door omstandigheden is mijn afweersysteem aangetast. Nu ervaar ik weer verschillende Q-koortsverschijnselen. Kan dat?
Antwoord huisarts:

Dat zou kunnen. Het bloedonderzoek kan vaststellen of de bacterie weer actief is geworden.

Bestaan er meerdere soorten Q-koortsbacteriën?
Antwoord arts infectieziektebestrijding GGD:

Er bestaan bacteriën van heel veel verschillende soorten stammen. Bacteriën lijken mee op elkaar dan virussen. Dus als u één keer Q-koorts heeft gehad, kunt u het niet nog een keer krijgen. Iets wat bij griep bijvoorbeeld wel kan omdat dat een virusinfectie is.

Ter verduidelijking: De manier waarop de meeste mensen besmet raken is via verspreiding door de lucht. Dan is de bacterie opgedroogd en ademt u die in. Daarnaast kunt u besmet raken door hand-mond contact. Maar dat komt veel minder voor en is bijna zeldzaam te noemen.

Je kunt dus niet besmet raken via eten en anderen vervolgens weer besmetten via ontlasting?
Antwoord arts infectieziektebestrijding GGD:

Dat kan wel. Het is ook mogelijk om besmet te raken als u niet-gepasteuriseerde rauwe melk of kaas eet waar de bacterie in zit, maar dit komt nauwelijks voor.

Wat verstaat men onder de term ‘langdurige Q-koorts’?
Antwoord internist:

Bij de chronische vorm weten we niet hoe lang het gaat duren, maar dat kunnen we blijven behandelen met antibiotica. In dat geval moeten we anderhalf tot vier jaar doorgaan met de behandeling. Dat is dus een zeer intensieve behandeling, maar de enige manier om de bacterie goed aan te pakken. Bij de niet-chronische variant kunt u wel langdurige klachten houden, maar dat is niet met antibiotica te behandelen. Het meest bekende symptoom hier is het chronisch vermoeidheidsyndroom.

Een jaar geleden heb ik vijf dagen koorts gehad. Mijn partner was gelijktijdig ziek. Bij haar bleek het om Q-koorts te gaan. Ik ben ook getest en bleek géén Q-koorts te hebben. Ik bleef echter klachten houden en ben daarom een half jaar later opnieuw getest. Toen wees de test wel Q-koorts uit. Hoe kan dat nu?
Antwoord internist:
Nog niet alle laboratoria onderzoeken het bloed op dezelfde manier. Normaal gesproken heb je bij een lage waarde geen Q-koorts. Als de waarde bij een tweede meting is gestegen dan heb je recentelijk een besmetting gehad.
Daarnaast is het zo dat wanneer bij een vervolgonderzoek Q-koorts wordt geconstateerd dit kan zijn omdat de eerste keer misschien te vroeg getest is en daardoor een onjuiste diagnose is gesteld.

We hebben een strenge vorst gehad. Kan de bacterie deze overleven?
Antwoord huisarts:

De bacterie kan zeker overleven tijdens een periode van strenge vorst